ความหวังใหม่ของเกษตรกรไทย ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มก. เดินหน้าพัฒนาพันธุ์ข้าวทนเค็ม รับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ในหลายพื้นที่ชายฝั่งของประเทศไทย ปัญหาน้ำทะเลหนุนสูงและความเค็มที่แทรกซึมเข้าสู่พื้นที่การเกษตรกำลังกลายเป็นความท้าทายสำคัญของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้หลายพื้นที่ประสบภาวะดินเค็มรุนแรงขึ้น จนกระทบต่อผลผลิต รายได้ และคุณภาพชีวิตของเกษตรกรจำนวนมาก

ตำบลนาพันสาม อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เผชิญปัญหาดังกล่าวมาอย่างยาวนาน ทุกครั้งที่น้ำทะเลหนุนสูง ความเค็มจะค่อย ๆ แทรกตัวเข้าสู่ผืนนา ส่งผลให้ต้นข้าวชะงักการเจริญเติบโต บางแปลงได้รับความเสียหายจนไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ตามที่คาดหวัง

ท่ามกลางความท้าทายนี้ งานวิจัยกำลังกลายเป็นความหวังสำคัญของเกษตรกร

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2569 ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (สวทช.) ลงพื้นที่ติดตามผลการเพาะปลูกข้าวในแปลงเกษตรกร เพื่อประเมินศักยภาพของพันธุ์ข้าวที่ได้รับการพัฒนาขึ้นสำหรับพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากความเค็มของดินและน้ำ

การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ข้าวระหว่างทีม APBT ไบโอเทค สวทช. และศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยมีเป้าหมายในการคัดเลือกพันธุ์ข้าวที่สามารถปรับตัวได้ดีภายใต้สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง และยังคงให้ผลผลิตที่เหมาะสมต่อการประกอบอาชีพของเกษตรกร

พันธุ์ข้าวที่อยู่ระหว่างการติดตามผลในครั้งนี้ ได้แก่ “หอมนาเล” และ “หอมชลสิทธิ์ 2” ซึ่งได้รับการพัฒนาเพื่อเพิ่มศักยภาพในการทนต่อสภาพดินและน้ำที่มีความเค็มสูง โดยนักวิจัยมุ่งหวังให้เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับพื้นที่เสี่ยงที่ได้รับผลกระทบจากน้ำทะเลหนุนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

เบื้องหลังการติดตามแปลงนาในวันนั้น ไม่ได้เป็นเพียงการเก็บข้อมูลด้านการเจริญเติบโตของต้นข้าวเท่านั้น แต่ยังเป็นการรับฟังประสบการณ์และปัญหาจากเกษตรกรผู้ใช้งานจริง เพื่อนำข้อมูลกลับไปพัฒนางานวิจัยให้ตอบโจทย์การใช้งานในภาคสนามได้อย่างแท้จริง

ความร่วมมือครั้งนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานเกษตรอำเภอเมืองเพชรบุรี ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากสถาบันวิจัยสู่เกษตรกรในพื้นที่ เพื่อให้เทคโนโลยีและนวัตกรรมสามารถนำไปใช้ได้จริงและเกิดประโยชน์สูงสุด

สำหรับศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ การพัฒนาพันธุ์ข้าวทนเค็มไม่ใช่เพียงการปรับปรุงพันธุกรรมพืชให้ทนต่อสภาพแวดล้อมที่รุนแรงขึ้นเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างทางเลือกใหม่ให้แก่เกษตรกร ลดความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ เพิ่มโอกาสในการรักษาระดับผลผลิต และช่วยสร้างความมั่นคงทางอาหารของประเทศในระยะยาว

ในวันที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกลายเป็นความท้าทายของโลก งานวิจัยด้านการเกษตรจึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงสร้างองค์ความรู้ใหม่ แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความหวังให้กับผู้คนที่ยังคงฝากอนาคตไว้กับผืนนา และร่วมวางรากฐานสู่ระบบการผลิตอาหารที่เข้มแข็งและยั่งยืนสำหรับคนรุ่นต่อไป

ขอขอบคุณภาพและเนื้อหา : ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว Rice Science Center

 #ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว
#มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
#KasetsartUniversity
#RiceScienceCenter
#ข้าวทนเค็ม
#หอมนาเล
#หอมชลสิทธิ์2
#สวทช
#BIOTEC
#งานวิจัยสู่ชุมชน
#นวัตกรรมข้าวไทย
#เพชรบุรี
#เกษตรยั่งยืน
#ClimateResilientRice
#ClimateChange
#FoodSecurity
#SmartAgriculture
#KUResearch
#เกษตรเพื่ออนาคต
#SDGs
#ความมั่นคงทางอาหาร
#ข้าวไทยยั่งยืน
#วิจัยเพื่อสังคม
#มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาประเทศ 🌾💚